Podatek należny a naliczony

podatek należny i naliczony
Data: 2013-11-04 Kategoria: Podatki Autor: Beata Kostrzycka

Czynny podatnik VAT zobowiązany jest do płacenia do urzędu skarbowego zobowiązania zwanego podatkiem należnym, wynikającego z generowanych przychodów. Bezpośrednio z nim związany jest podatek naliczony, który pomniejsza podatek należny. Te dwa pojęcia są ze sobą często mylone, jednak warto się im bliżej przyjrzeć, gdyż ich znajomość może przyczynić się do wprowadzenia korzystnych rozwiązań finansowych w firmie.

Podatek należny

VAT należny to wartość podatku wynikająca ze sprzedaży towarów lub usług. Podatek ten „należy się” Skarbowi Państwa. Jego wysokość zależy od ceny netto oraz stawki podatku VAT:

Podatek VAT = cena netto * stawka podatku VAT

W stanie prawnym do końca 2013 r. obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. W przypadku, gdy transakcja wymaga potwierdzenia fakturą - obowiązek powstaje w momencie jej wystawienia. Należy jednak pamiętać, iż termin wystawienia faktury nie może być dłuższy niż 7 dni od daty wydania towaru lub zrealizowania usługi.

Natomiast od 1 stycznia 2014 r. przepisy ulegną zasadniczym zmianom, gdyż obowiązek podatkowy będzie powstawał z chwilą dokonania dostawy towaru lub wykonania usługi. Nie będzie już zatem istotny moment wystawienia faktury.

Polecamy

Terminy wystawiania faktur od 2014 roku

Podatek naliczony

Polskie prawo umożliwia przedsiębiorcom zmniejszenie podatku należnego o podatek naliczony, który obejmuje daninę płaconą przez właściciela firmy z tytułu nabytych towarów i usług związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zgodnie z art. 86 ustawy o  VAT stanowi on:

  • wysokość podatku, który przedsiębiorca musiał zapłacić za zakup towarów, materiałów lub usług związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej- podatek musi być potwierdzony fakturą,

  • sumę podatku wynikającą z dokumentu celnego oraz deklaracji importowej- w przypadku importu towaru,

  • zryczałtowany zwrot podatku z tytułu nabycia produktów rolnych związanych z dostawą opodatkowaną,

  • kwotę podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów dla której zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 lub 7 podatnikiem jest ich nabywca oraz świadczenia usług, dla którego zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 lub 8 podatnikiem jest ich usługobiorca. W tym przypadku naliczony podatek należny można uwzględnić w rejestrze VAT sprzedaży oraz zakupu.

Komu przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT?

Prawo odliczenia podatku VAT nie jest dostępne dla każdego. Przywilej ten jest przysługuje czynnym podatnikom VAT. Natomiast nie mogą z niego korzystać podmioty nieprowadzące działalności gospodarczej oraz podmioty zwolnione z podatku VAT. Ponadto przepis nie dotyczy wszystkich transakcji. Co do zasady podatku nie można odliczyć w przypadku kosztów niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ustawodawca wymienia także konkretne zdarzenia, które nie uprawniają do obniżenia podatku należnego - należy do nich m.in. nabycie usług noclegowych i gastronomicznych, czy też zakup paliwa do samochodu osobowego.

Termin odliczenia podatku

Termin odliczenia podatku występuje co do zasady w okresie otrzymania faktury. Należy podkreślić znaczenie momentu otrzymania, a nie wystawienia faktury, gdyż pojęcia te są często mylone. Termin odliczenia obowiązuje również przez 2 kolejne okresy rozliczeniowe. Zatem uwzględniamy dwie możliwości: pierwsza dotyczy przedsiębiorcy rozliczającego się miesięcznie, a druga - kwartalnie. W pierwszym przypadku, gdy podmiot otrzyma fakturę we wrześniu ma prawo do odliczenia podatku we wrześniu oraz dwóch kolejnych miesiącach: październiku oraz listopadzie. Natomiast druga możliwość powoduje, iż otrzymanie faktury we wrześniu (czyli III kwartale), pozwala na odliczenie podatku w IV kwartale oraz I kwartale kolejnego roku.

Przekroczenie wskazanych terminów powoduje brak możliwości odliczenia podatku w okresie bieżącym, a wartość transakcji księguje się w kwocie netto do księgi przychodów i rozchodów. Istnieje jednakże możliwość zaksięgowania faktury w miesiącu, w którym przysługiwało odliczenie podatku VAT, a następnie dokonanie korekty deklaracji VAT.

Polecamy

10 najważniejszych zmian w VAT od 2014 roku

Data: 2013-11-04 Kategoria: Podatki
Polecamy:
Firma
Księgowość
Podatki
Prawo pracy
Ubezpieczenia
Finanse