Trwa generowanie dokumentu...

Zakończono!

Pobierz

Wystawienie faktury zaliczkowej przed otrzymaniem zapłaty

Wystawienie faktury zaliczkowej przed otrzymaniem zapłaty - czy jest możliwe?

Otrzymywanie przedpłat przed wykonaniem usługi lub dostarczeniem towaru jest częstą praktyką wśród przedsiębiorców. Dlatego sprawdzamy, czy wystawienie faktury zaliczkowej przed otrzymaniem zapłaty również jest możliwe? Odpowiedź znajdziesz w niniejszym artykule.

Terminy wystawiania faktury w świetle przepisów ustawy o VAT

Fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę. Natomiast zgodnie z art. 106i ust. 7 ustawy o VAT faktury nie mogą być wystawione wcześniej niż 30. dnia przed:

  • dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi;

  • otrzymaniem, przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, całości lub części zapłaty.

W związku z tym należy zauważyć, że ustawa o VAT daje prawo do wystawienia faktury zaliczkowej do 30 dni przed otrzymaniem przedpłaty. Jest to zatem dokument, który będzie służyć kontrahentowi za podstawę do dokonania płatności. Natomiast w takiej sytuacji wcześniejsze wystawienie faktury zaliczkowej nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego u sprzedawcy.

Przykład 1.

Podatnik X wystawił fakturę zaliczkową 15 maja 2016 roku jeszcze przed faktycznym otrzymaniem zaliczki od kontrahenta. Kwota wpłynęła 10 czerwca na rachunek bankowy, tym samym został zachowany termin 30-dniowy. W związku z tym nasuwa się pytanie: kiedy powstanie obowiązek podatkowy w odniesieniu do otrzymanej zaliczki?

Zgodnie z art. 19a ustawy o VAT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. Jeżeli natomiast przedsiębiorca otrzymał całość lub część zapłaty przed dokonaniem dostawy/wykonaniem usługi, obowiązek ten powstanie z chwilą ich otrzymania. W związku z tym w opisanej sytuacji obowiązek podatkowy powstanie w momencie otrzymania zaliczki, czyli 10 czerwca (moment wystawienia faktury nie będzie wpływał na powstanie obowiązku podatkowego VAT). Co ważne, odbiorca będzie mógł odliczyć VAT, jednak nie wcześniej niż w momencie powstania obowiązku podatkowego u sprzedawcy (czyli otrzymania przez niego zaliczki).

Wystawienie faktury zaliczkowej przed otrzymaniem zapłaty, która ostatecznie nie nastąpiła

Zdarzają się sytuacje, w których przedsiębiorca zgodnie z przepisami wystawi fakturę zaliczkową na 30 dni przed jej otrzymaniem, lecz transakcja ostatecznie nie dojdzie do skutku. W związku z tym powstaje pytanie, jak należałoby potraktować taką fakturę oraz w jaki sposób uniknąć zapłaty podatku wykazanego na “pustej” fakturze?

 

Ważne!

Zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.

Jest to przepis krajowy będący odpowiednikiem unijnego art. 203 Dyrektywy 2006/112/WE:, który stanowi, że Każda osoba, która wykazuje VAT na fakturze, jest zobowiązana do zapłaty VAT.

Zatem należałoby stwierdzić, że faktura z wykazaną kwotą podatku VAT, wprowadzona do obrotu prawnego powoduje konieczność zapłaty tego podatku.

 

W przypadku gdy przedsiębiorca wystawi fakturę zaliczkową i nie otrzymał płatności w ciągu 30 dni od jej wystawienia, można przyjąć, że mamy do czynienia z tzw. “pustą fakturą”. Tym samym informacje uwzględnione na takim dokumencie nie są zgodne ze stanem faktycznym. Nie będzie miało znaczenia, czy do płatności doszło, czy została otrzymana z opóźnieniem. Co ważne, istnieje ryzyko, że kontrahent dysponując pustą fakturą, mógł dokonać odliczenia podatku VAT niezgodnie z przepisami.

Jak wynika z linii orzeczniczej, puste faktury nie będą uwzględniane w deklaracji VAT. Dla potwierdzenia warto przytoczyć wyrok  NSA z 4 grudnia 2009 r. sygn. akt I FSK 1859/08, w którym stwierdzono: (...) stwierdzić należy, że zaistniała w sprawie okoliczność faktyczna tj. wystawienie faktury dokumentującej usługę, która de facto nie miała miejsca, nie miała związku ze zdarzeniem, które w myśl ustawy o VAT z 2004 r. generuje obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług. Co więcej sama kwota, nie stanowiła również podatku VAT. Tym samym nie było możliwe by skarżąca skorzystała z procedury zastrzeżonej dla rozliczania tego podatku i wykazała taką kwotę na składanej okresowo deklaracji podatkowej.

Należy również przytoczyć w tym miejscu wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sygn. I SA/Wr 1644/14 z 30 czerwca 2015 roku, w którym stwierdzono: W rozpoznawanej sprawie sporna była kwestia, czy podatnik podatku od towarów i usług, który wystawił faktury niedokumentujące rzeczywistych czynności i w związku z tym (...) zobowiązany jest do zapłaty wykazanego z tych faktur podatku, ma prawo do korekty tych faktur. Jak wynika z akt sprawy, strona dokonała takiej korekty [...] marca 2013 r. i uwzględniając skorygowane faktury dokonała korekty deklaracji VAT-7.

Wskazać należy, że kwestia ta była już wielokrotnie przedmiotem orzeczeń TSUE oraz sądów administracyjnych. Orzecznictwo jest zgodne co do tego, że należność wskazana w art. 108 u.p.t.u. (w tym z tytułu pustej faktury i wprowadzenia jej do obrotu) nie może być wykazana w deklaracji, w której podatnik dokonuje rozliczenia podatku od towarów i usług, a konsekwencją tego jest niedopuszczalność objęcia systemem rozliczeń także korekt faktur wystawionych w trybie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 1759/08, z 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 569/11) (...).

Data: 2017-01-11 Kategoria: Podatek VAT