Trwa generowanie dokumentu...

Zakończono!

Pobierz

Nadgodziny dobowe i średniotygodniowe - ile wynosi ich limit?

Nadgodziny dobowe - ile mogą wynosić
Data: 2017-02-20 Kategoria: Prawo pracy Tag artykułu: nadgodziny dobowe Autor: Aleksandra Konopacka

Praca w  godzinach ponadwymiarowych powoduje, że mamy do czynienia z nadgodzinami, za które pracownik powinien otrzymać rekompensatę w postaci czasu wolnego lub dodatkowego wynagrodzenia. Często pracodawcy mają problemy z ustaleniem, kiedy powstają godziny nadliczbowe wynikających z przekroczenia dobowej i średniotygodniowej normy czasu pracy. Przeczytaj ile mogą wynosić nadgodziny dobowe i średniotygodniowe.

Nadgodziny dobowe

Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy powoduje, że powstają nadgodziny dobowe. U większości pracowników nadgodziny dobowe wystąpią po przekroczeniu 8-godzinnej normy dobowej czasu pracy.

Nadgodziny średniotygodniowe

Praca w godzinach nadliczbowych z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy ma miejsce, gdy pracownik w danym okresie rozliczeniowym wypracuje więcej niż przeciętnie 40 godzin na tydzień, gdyż tyle wynosi obowiązująca tygodniowa norma czasu pracy. Pracę w godzinach nadliczbowych wynikających z przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy - powoduje praca w dniu wolnym od pracy, w rezultacie której pracownik nie otrzymał rekompensaty w postaci dnia lub czasu wolnego od pracy.

 

Ważne!

Ustalenia, czy doszło do przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy, dokonuje się po zakończeniu okresu rozliczeniowego, gdyż dopiero wtedy można porównać liczbę godzin faktycznie przepracowanych przez pracownika z obowiązującymi w danym okresie rozliczeniowym normami czasu pracy.

Kodeks pracy nie wskazuje sposobu ustalenia tych przekroczeń. Można w tym celu zastosować metodę określoną przez Państwową Inspekcję Pracy. Według PIP ustalenia liczby godzin nadliczbowych powstałych z tytułu przekroczenia przeciętnie tygodniowych norm czasu pracy dokonuje się w następujący sposób:

  • od faktycznie przepracowanych w danym okresie rozliczeniowym godzin pracy odejmuje się liczbę godzin pracy planowanych na dany okres rozliczeniowy, jeżeli wynik jest dodatni, to

  • od tak uzyskanego wyniku odejmuje się liczbę godzin, które powstały z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych wynikających z przekroczenia dobowego wymiaru czasu pracy (lub jego przedłużonego wymiaru),

  • otrzymana w ten sposób liczba godzin pracy wyraża liczbę godzin nadliczbowych powstałych z tytułu przekroczenia przeciętnie tygodniowych norm czasu pracy.

Przykład 1.

Pracownik jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w systemie podstawowym od poniedziałku do piątku w 1-miesięcznym okresie rozliczeniowym. W okresie maj  2016 r. przepracował łącznie 192 godziny, w tym 160 godzin zgodnie z wymiarem, 16 godzin nadliczbowych dobowych i 16 godzin w 2 wolne soboty (po 8 godz. w każdą), za które nie otrzymał dni wolnych.

Ustalenie przekroczeń średniotygodniowych:

  • 192 godz. (liczba godzin faktycznie przepracowanych w okresie maj.) - 160 godz. (obowiązujący wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym obejmującym maj-czerwiec br.) = 32 godz.,

  • 32 godz. - 16 godz. (godziny nadliczbowe z przekroczeń dobowych) = 16 godz. (nadgodziny średniotygodniowe).

Rekompensata pracy w godzinach nadliczbowych

Zasadą jest, że za pracę w godzinach nadliczbowych oprócz normalnego wynagrodzenia pracownikowi należy się dodatek do wynagrodzenia albo czas wolny.

Wysokość dodatku zależy od dnia lub pory wystąpienia godzin nadliczbowych. Dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia przysługuje za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:

  • w nocy,

  • w niedziele i święta, które miały być dla pracownika dniami wolnymi zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

  • w dniu wolnym, udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto

  • z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy,

  • dodatek w wysokości 50% wynagrodzenia przysługuje w pozostałych przypadkach, tj. w praktyce za nadgodziny dobowe, jeśli nie przypadły w porze nocnej.

Możliwe jest również udzielenie pracownikowi czasu wolnego w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych. W takim przypadku pracownikowi nie przysługuje już dodatek 50% lub 100%. Liczba godzin przysługującego pracownikowi czasu wolnego zależy od tego, czy jest on udzielany na wniosek pracownika czy wyłącznie z inicjatywy pracodawcy. W pierwszym przypadku liczba godzin czasu wolnego powinna być równa liczbie przepracowanych godzin nadliczbowych (1:1) i taki czas wolny może zostać udzielony także po zakończeniu okresu rozliczeniowego. W drugim wypadku pracodawca musi udzielić czasu wolnego do końca okresu rozliczeniowego, w którym wystąpiła praca w godzinach nadliczbowych, a jego wymiar musi być o połowę wyższy niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych (1:1,5).

Data: 2017-02-20 Kategoria: Prawo pracy